သမိုင်းနှင့် မူလအစ

ရှေးဟောင်း မူလအစ

ဘီစီ ၂ ရာစု – ၁၁ ရာစု

လက်ဝှေ့၏ မူလအစသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလအစနှင့် မခွဲခွာနိုင်ပါ။ ဤနိုင်ငံသည် ထိုအမည်ကို မဆောင်ခင်ကတည်းက ဗမာပြည် အလယ်ပိုင်း မြစ်ဝှမ်းများတွင် ပျူလူမျိုးများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပျူတို့သည် ကုန်သည်များနှင့် လယ်သမားများသာမဟုတ်ဘဲ စစ်သည်တော်များလည်း ဖြစ်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ စစ်သည်ယဉ်ကျေးမှုသည် စစ်မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှု၏ အဖရုံဆူဝီမှုအတွက် ပြင်ဆင်ရာတွင် လက်ချင်းတိုက် တိုက်ခိုက်မှုစနစ်ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထိုစနစ်သည် နောက်ဆုံးတွင် အချင်းချင်း ဆက်စပ်နေသော လေ့ကျင့်မှုသုံးခုအဖြစ် ပုံဆောင်ခဲ့သည်— ဗန်ဒို၊ ဗန်ရှေး နှင့် လက်ဝှေ့။ ဤသုံးခုအနက် လက်ဝှေ့သည် အတိုက်ရိုက်ဆုံး၊ အကြမ်းတမ်းဆုံး နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အရေရှည်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။

အစောဆုံး လက်ဝှေ့ပွဲများသည် သဲကွင်းများ — ခြေသလုံးသဲ ပြန့်ကျဲသော ဝိုင်းပုံ နေရာများတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ပိုက်ဆံအိတ်ခြမ်းများဖြင့် လက်နှင့် လက်ကောက်ဝတ်ကို ပတ်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦးသည် လက်သီး၊ တံတောင်ဆစ်၊ ဒူး၊ ကန်ချက် နှင့် — အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ — ခေါင်းတို့ဖြင့် ထိုးနိုင်ခဲ့သည်။

တော်ဝင် လက်ဝှေ့ ခေတ်

၁၀၄၄ – ၁၈၈၅

ပုဂံနိုင်ငံ တည်ထောင်မှုမှ ဗမာ ဘုရင့်နိုင်ငံ ကျဆုံးချိန်အထိ နှစ်ပေါင်း ရှစ်ရာကျော် ကြာအောင် လက်ဝှေ့သည် တော်ဝင် အားကစားတစ်ခု၏ အဆင့်အတန်းကို ခံစားရခဲ့သည်။ တော်ဝင် လက်ဝှေ့သမားဆိုသော အဖွဲ့အစည်းသည် ဤခေတ်၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကလေးဘဝတွင် ရွေးချယ်ခံရပြီး လူငယ်ဘဝမှစ၍ အထူးပြင်းပြင်းထန်ထန် လေ့ကျင့်ထားသော ထူးချွန်သည့် စစ်သည်တော်ပညာသည်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

ပွဲတော်တိုင်းတွင် ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည် — သင်္ကြန်ပွဲ၊ သီတင်းကျွတ်ပွဲ၊ တန်ဆောင်မုန်းပွဲ နှင့် ရာသီဥတု ပွဲတော်များ။ ဤပွဲများသည် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှ လူအုပ်ကြီးများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

သဲကွင်းထဲ ရှုံးမှန်းသိလျက် ဝင်ရဲသူသည် နိုင်နိုင်ပြီး ရှောင်ရှားသူထက် ဂုဏ်ပိုရသည်။ရိုးရာ ဗမာ စကားပုံ

ကိုလိုနီခေတ် ပြတ်တောက်မှုနှင့် ပျက်သုဉ်းလုနီးမှု

၁၈၈၅ – ၁၉၄၈

တော်ဝင် လက်ဝှေ့သမားများ သိခဲ့သော ကမ္ဘာသည် ၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ တပ်ဖွဲ့များ မန္တလေးသို့ ဝင်ရောက်ကာ သီပေါ မင်းတရားကို နှုတ်ထွက်စေပြီး အထက်ဗမာပြည် သိမ်းပိုက်မှုကို ပြီးစီးစေခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဌာနေ စစ်သည်ပညာများကို သံသယနှင့် ကြည့်ခဲ့သည်။

သို့သော် လက်ဝှေ့သည် မသေနိုင်ခဲ့ပါ။ ရွာလူထု ဘဝထဲတွင် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့သည်။ ကရင်လူမျိုးများသည် လက်ဝှေ့ ဓလေ့ထုံးစံ၏ အထူးကြီးမားသော ထိန်းသိမ်းသူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

ဗြိတိသျှတို့သည် ပြိုင်ပွဲများကို တားဆီးနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အမှတ်ရမှုကို တားဆီးမနိုင်ခဲ့ပါ။ သဲကွင်းတွင် လူနှစ်ဦး တိုက်ခဲ့ဖူးသည့် ရွာတိုင်းတွင် ဓလေ့ထုံးစံသည် တိတ်ဆိတ်သော ဆန့်ကျင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှင်သန်ခဲ့သည်။

ခေတ်သစ် ပြန်လည်ရှင်သန်မှု

ကြာဘယ်ညိန်း & ၁၉၅၂ စည်းမျဉ်းပြုစုမှု

၁၉၅၂ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် ဗမာ လက်ဝှေ့သမား ကြာဘယ်ညိန်းသည် ဟယ်လ်ဆင်ကီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် မိမိ လွတ်လပ်ရေး အသစ်ရရှိထားသော နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုရန် ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ သွားခဲ့သည်။ ရှုံးပွဲသည် နာကျင်သော်လည်း နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်သည် အပြောင်းအလဲကြီးကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ကြာဘယ်ညိန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ခရီးထွက်ပြီး ဒေသဆိုင်ရာ လက်ဝှေ့ ပုံစံတိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ကာ ဘုံအခြေခံ မူများကို ရှာဖွေပြီး ပေါင်းစည်းထားသော စည်းမျဉ်းတစ်စုံကို ထုတ်ပြခဲ့သည်။

သူ မိတ်ဆက်ခဲ့သော စည်းမျဉ်းများသည် ခေတ်သစ် လက်ဝှေ့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် ယနေ့တိုင် ကျန်ရှိနေပါသည်။ ခေါင်းတိုက်မှုကို တရားဝင် ဥပဒေပြုခဲ့သည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ကြာဘယ်ညိန်းသည် နော့ခ်အောက်သာလျှင် အောင်နိုင်မှု အခြေအနေကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအောင်မြင်မှုအတွက် ကြာဘယ်ညိန်းကို ခေတ်သစ် လက်ဝှေ့၏ ဖခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။

အဖွဲ့အစည်း တည်ထောင်ခြင်း

MTLF & ပထမဆုံး ရွှေခါးပတ် (၁၉၉၆)

ကြာဘယ်ညိန်း၏ စည်းမျဉ်းပြုစုမှုနောက် ဆယ်စုနှစ် လေးခုကြာအောင် လက်ဝှေ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်ငြိမ်စွာ ကြီးထွားခဲ့သော်လည်း နယ်နိမိတ်ပြင်ပတွင် အများအားဖြင့် မမြင်ခဲ့ရပါ။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အားကစားနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်ဝှေ့ အဖွဲ့ချုပ် (MTLF) ကို တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ MTLF သည် လက်ဝှေ့အတွက် ပထမဆုံး တရားဝင် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာသို့ ခြေလှမ်း

၂၀၀၁ – ၂၀၁၅

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လက်ဝှေ့၏ ကြွယ်ဝသော သမိုင်းကြောင်းရှိသော်လည်း ၂၁ ရာစု အစပိုင်းအထိ ပြင်ပကမ္ဘာတွင် ဤအားကစားကို လုံးဝနီးပါး မသိခဲ့ကြပါ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရေးသမား သုံးဦးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုးရာ စည်းမျဉ်းအောက်တွင် ဗမာ လက်ဝှေ့သမားများနှင့် ကိုယ်တိုင် စမ်းသပ်ရန် ဖိတ်ခေါ်မှုကို လက်ခံခဲ့သည်။ သုံးဦးစလုံး ပထမအချီအတွင်း အပြီးသတ် ခံခဲ့ရသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် စစ်သည်ပညာတစ်ခုလုံးကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြသည်။ လက်ဝှေ့သည် ရိုင်းစိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါ — ၎င်းသည် တိုက်ခိုက်ရမည့် ဆန္ဒမှလွဲ၍ အရာရာကို ဖယ်ရှားလိုက်သောအခါ ထိုးသတ်ပညာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည့် အစင်ကြယ်ဆုံး ဖော်ထုတ်မှုဖြစ်သည်။နိုင်ငံတကာ တိုက်ခိုက်ရေး သုံးသပ်ချက်၊ ၂၀၁၅

WLC ခေတ်

၂၀၁၆ – ယနေ့

၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတကာ စင်မြင့်ပေါ်တွင် လက်ဝှေ့၏ နှေးကွေးသော နိုးထမှုကို ကိုယ်စားပြုခဲ့လျှင် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာသည် ဤအားကစားသည် မျက်လုံးကို အပြည့်အဝ ဖွင့်ခဲ့သော အခိုက်အတန့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကနေဒါ-ဗမာ-လက်ဘနွန် မျိုးနွယ်ရှိ ကနေဒါ တိုက်ခိုက်ရေးသမား Dave Leduc သည် အဖိုးတန် ရွှေခါးပတ်အတွက် ထွန်ထွန်းမင်းကို စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ မျှော်မှန်းချက်အားလုံးကို ဆန့်ကျင်ပြီး Leduc သည် ထွန်ထွန်းမင်းကို အနိုင်ယူကာ ရွှေခါးပတ်ကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး သမိုင်းတွင် ဗမာမဟုတ်သော ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်ရေးသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ဗမာ စီးပွားရေးသမား ဇေယျသီဟသည် ဇေကမ္ဘာ ကုမ္ပဏီ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ကမ္ဘာ့လက်ဝှေ့ ချန်ပီယံရှစ် (WLC) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ WLC သည် UFC ၏ လုပ်ငန်းဖွဲ့စည်းပုံကို အတုယူထားပြီး — သီးသန့် တိုက်ခိုက်ရေးသမား စာချုပ်များ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ထုတ်လုပ်မှု အရည်အသွေးနှင့် နိုင်ငံတကာ ထုတ်လွှင့်မှု သဘောတူညီချက်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် WLC 7 ကို UFC Fight Pass တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ ၁၀၀ ကျော်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေး အားကစား ပရိသတ်များအတွက် လက်ဝှေ့ကို ရရှိနိုင်စေခဲ့သည်။

အချိန်ဇယား

အောက်ပါ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုချင်းစီကို နှိပ်၍ အသေးစိတ်ဖတ်ရှုပြီး ပျူခေတ် ရှေးဟောင်း သဲကွင်းများမှ ကမ္ဘာ့လက်ဝှေ့ ချန်ပီယံရှစ်၏ ကမ္ဘာ့စင်မြင့်အထိ လက်ဝှေ့၏ ခရီးစဉ် အချိန်ဇယားအပြည့်အစုံကို ရှာဖွေပါ။